Muzemuse

Een nieuw grensoverschrijdend netwerk

De grensoverschrijdende regio West-Vlaanderen - Nord-Pas de Calais heeft een bruisend cultureel leven. In het laatste decennium vonden heel wat actoren elkaar in een grensoverschrijdende samenwerking. Grote projecten als ‘Les Maisons Folies’ (lille2004), het netwerk ‘Borderline’ rond hedendaagse beeldende kunst (Musée d’Art Moderne van Villeneuve d’Ascq), het netwerk rond podiumkunsten ‘Dancing on the borders’ (La Rose des Vents, Villeneuve d’Ascq) en ‘Passepartout’ met focus op jongerencultuur (De Kreun) om er maar enkele te noemen.

Samenwerking rond klassieke en hedendaagse muziek was echter opvallend schaars, zeker in verhouding tot het aantal actoren die in deze grensoverschrijdende zone actief is. Nochtans hebben de verschillende huizen heel wat te bieden: ze zorgen voor een fantastisch aanbod in de regio. Dat werd tot nu toe niet voldoende ontsloten voor het publiek. Daarnaast mogen we de specifieke expertise op verschillende domeinen (publiekswerking, ticketing, artistiek …) van de huizen niet uit het oog verliezen. Als die gedeeld wordt in een netwerk komt heel wat kennis bij elkaar.

Drie Noord-Franse organisaties en vier Vlaamse organisaties slaan de handen in elkaar: Opéra de Lille, Théâtre d’Arras, Orchestre national de Lille, Concertgebouw Brugge, MAfestival Brugge, Festival van Vlaanderen Kortrijk  en Cultuurcentrum Kortrijk. Hun regelmatige ontmoetingen resulteerden in de opstart van een organisch gegroeid, nieuw grensoverschrijdend netwerk ter ondersteuning en promotie van klassieke en hedendaags klassieke muziek: MUZEMUSE.

Interview met de vijf artistiek verantwoordelijken van MuzeMuse:
Opgetekend door Diederik Verstraete

Waarom kwam dit nieuwe interregionale project tot stand?

Joost Fonteyne (Festival van Vlaanderen Kortrijk): Bij de oprichting van het nieuwe festival in Kortrijk, heb ik wat rondgekeken in de regio naar wat er reeds bestond. Daarbij viel me op dat er bijzonder veel gebeurt in beide regio's (West-Vlaanderen en Noord-Frankrijk) op het domein van de klassieke en hedendaagse muziek, maar dat er nauwelijks contacten waren tussen de organisatoren aan de twee kanten van de grens. Er was geen netwerk, geen vergaderingen, geen overdracht van informatie over wat er geprogrammeerd werd. Met dit nieuwe netwerk verandert dit ten gronde: het is niet alleen de bedoeling volop informatie uit te wisselen, maar ook de programmeringen van de verschillende partners inhoudelijk beter op elkaar af te stemmen.

Hoe verloopt de samenwerking concreet?

Jean-Michel Lejeune (Théâtre d'Arras): Het gaat om iets heel anders dan de coproducties die in de artistieke wereld gebruikelijk zijn. De partners van dit project willen elkaar leren kennen, samen nadenken, ideeën uitwisselen. We willen vooral het publiek van de ene regio naar de andere krijgen, letterlijk over de grens heen. Bovendien merken we nu reeds dat er een wederzijdse beïnvloeding is van elkaars programma's én er is een bijzonder goede verstandhouding tussen de verschillende partners ontstaan.

Jeroen Vanacker (Concertgebouw Brugge): Er is ook een grote complementariteit tussen de programma's van de verschillende huizen. Dat versterkt de wederzijdse aantrekking die we nog hopen te bewerkstelligen. Feitelijk willen we het netwerk op vier domeinen uitbouwen. De uitwisseling van expertise op alle domeinen, het organiseren van 'momentums' die één van de partners een tijdlang in de spotlights plaatsen, het uitgeven van een gemeenschappelijk magazine en een bijzonder, mobiel communicatiemiddel. Welke zijn dan die vijf momenten die het hele project schragen?

Caroline Sonrier (Opéra de Lille): In de Opéra de Lille gaat in maart 2011 een nieuwe opera van Michaël Levinas in première. Het werk werd geschreven in opdracht van de opera en is gebaseerd op het beroemde verhaal 'Die Verwandlung' van Franz Kafka. Bijzonder is dat het Belgische ensemble Ictus, in residentie bij de Opéra de Lille, deze opera voor zijn rekening zal nemen. Op die manier wil de Opéra de Lille een belangrijke speler worden op het domein van de hedendaagse opera. Bovendien vinden er rond de creatie van deze opera allerlei andere activiteiten en concerten plaats, waarbij ook parallellen getrokken worden tussen de hedendaagse en de oude muziek.

Tomas Bisschop (MAfestival Brugge): Het thema van het MAfestival in Brugge in augustus 2011 is 'het testament' – hoe zijn componisten beïnvloed geweest door het gegeven 'testament'. Er bestaat een boeiend boek van Günther Grass, 'Das Treffen in Telgte', waarin hij een link legt tussen het Duitsland van de 17de eeuw (vernield door vele oorlogen) en dat van kort na de Tweede Wereldoorlog. Eric Sleichim en het Bl!ndman Ensemble zullen in een nieuw groots spektakel de muziek van Schütz uit de 17de eeuw confronteren met een poging om in de toekomst te kijken: hoe zou de Europese cultuur en muziek er in 2047 uit kunnen zien? De combinatie van oude met hedendaagse muziek is zeer belangrijk voor MAfestival.

Jeroen Vanacker (Concertgebouw Brugge): In februari 2012 vieren we de tiende verjaardag van het Concertgebouw. Ter gelegenheid van die verjaardag organiseren we de derde editie van het festival 'Come on!', met als ondertitel 'Party!', een groot tiendaags feest waarop zowel oude als hedendaagse muziek maar ook hedendaagse dans centraal staan, culturele disciplines die altijd al sterk met het Concertgebouw verbonden zijn geweest. Bovendien nodigen we ook die artiesten (muzikanten én componisten) uit die doorheen de voorbije tien jaar een nauwe band met het Concertgebouw hebben opgebouwd tijdens een Happening op het einde van het festival.

Jean-Michel Lejeune (Théâtre d'Arras): Het momentum van ons theater in Arras vindt plaats in mei 2012 en gaat verder op het spoor dat ik al een tijd geleden introduceerde: één componist uitgebreid aan het publiek voorstellen. Daarbij wordt aan het publiek de kans geboden om in direct contact met de componist te treden, waarbij alles in het werk wordt gesteld om de relatie tussen een hedendaagse componist en het publiek zo nauw mogelijk te maken. In 2012 is het de beurt aan Philippe Lerou, een uiterst boeiend Frans componist die zich niet gemakkelijk in een bepaald hokje laat duwen en open staat voor zeer veel, zoals de relatie tussen muziek en moderne technologie.

Joost Fonteyne (Festival van Vlaanderen Kortrijk): In de lente van 2013 sluiten we de eerste fase van dit samenwerkingsproject af in Kortrijk met een nieuwe editie van het Happy New Festival. Daarbij staat niet alleen de hedendaagse muziek centraal, maar vooral de geluidskunst, de schemerzone tussen de muziek, geluid en visuele kunsten. Er is muziek om te zien en beelden die men kan beluisteren. Er komt een tentoonstelling van Bernard Leitner, waaraan ook heel wat concerten gekoppeld worden met opnieuw veel aandacht voor de confrontatie tussen hedendaagse en oude muziek. 

Voorbije Momentums:

MOMENTUM 1

Opéra de Lille (7, 9, 11, 13 en 15 maart 2011)
LA MÉTAMORPHOSE -  Een opera van Michaël Levinas

MOMENTUM 2

Festival van Vlaanderen Brugge – MAfestival (augustus 2011)
Festivaleditie gewijd aan muzikale testamenten.

MOMENTUM 3

Concertgebouw Brugge (februari 2012)
Multidisciplinair festival COME ON! Party!, in het kader van 10 jaar Concertgebouw.

MOMENTUM 4

Théâtre d'Arras (mei 2012)
Festival rond de Franse componist Philippe Leroux.

Komende Momentums:

MOMENTUM 5

Festival van Vlaanderen Kortrijk – Cultuurcentrum Kortrijk (april 2013)
Festivaleditie met een tentoonstelling rond geluidskunst.